Koszt złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej jaki przewidział ustawodawca jest niewielki i wynosi jedynie 30 zł. Tak niska opłata, która stanowi opłatę minimalną przewidzianą w przepisach ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych podyktowana jest umożliwieniem dostępu do tej procedury oddłużeniowej jak największej liczbie zainteresowanych osób.

Dodatkowo, w przeciwieństwie do upadłości firmowej, brak środków pieniężnych oraz składników majątkowych nie stanowi problemu w upadłości konsumenckiej, gdyż w takiej sytuacji koszty postępowania upadłościowego są tymczasowo pokrywane przez Skarb Państwa. Dopiero później koszty te powinny być co do zasady spłacone przez upadłego w ramach wykonywania orzeczonego przez sąd upadłościowy planu spłaty wierzycieli. W wyjątkowych sytuacjach, gdy osobista sytuacja upadłego wskazuje na jego niezdolność do jakichkolwiek spłat, sąd upadłościowy może wydać postanowienie o umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty lub postanowienie o warunkowym umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty. Koszty postępowania upadłościowego pokrywa w takiej sytuacji w całości Skarb Państwa.

W tym miejscu należy także wskazać, że w przypadku wniosku o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej (wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej) ustawa – Prawo upadłościowe nie przewiduje żadnego terminu do złożenia takiego wniosku. Wniosek może być zatem złożony w każdym czasie, zarówno w sytuacji gdy powstały pierwsze niespłacone zobowiązania, jak również w sytuacji gdy problemy z wypłacalnością i terminowym regulowaniem zobowiązań istnieją od wielu lat.

Reasumując, każdy zainteresowany złożeniem w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej może taki wniosek złożyć wnosząc opłatę sądową w wysokości 30,00 zł, niezależnie od tego czy posiada jakikolwiek majątek oraz niezależnie od tego jaki czas upłynął od powstania stanu niewypłacalności.

Jednak z uwagi na okoliczność, iż w obecnym stanie prawnym sprawy o ogłoszenie upadłości konsumenckich w zdecydowanej większości rozstrzygane są przez sądy na posiedzeniach niejawnych, a sąd bierze pod uwagę wyłącznie treść samego wniosku i załączonych do niego dokumentów, zasadnym jest skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika specjalizującego się w sprawach upadłościowych. Dzięki temu zyskujemy pewność, że wniosek o ogłoszenie upadłości zostanie przygotowany w sposób prawidłowy pod względem formalnym i merytorycznym.

Inaczej sytuacja przedstawia się gdy chodzi o wniosek o ogłoszenie upadłości składany przez przedsiębiorcę. Nie dość, że na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości firmowej w wyznaczonym ustawowo terminie tj. w terminie miesiąca od dnia powstania stanu niewypłacalności, to również musi się on liczyć ze znacznie wyższymi kosztami postępowania. Co do zasady opłata sądowa od wniosku o ogłoszenie upadłości firmowej wynosi 1.000,00 zł. Dodatkowo przedsiębiorca zobowiązany jest wraz z wnioskiem o ogłoszenie upadłości firmowej złożyć w sądzie dowód uiszczenia zaliczki na koszty postępowania upadłościowego w wysokości jednokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W przypadku braku uiszczenia zaliczki przewodniczący wzywa przedsiębiorcę do uiszczenia zaliczki w terminie tygodnia pod rygorem zwrotu wniosku.

W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku braku środków pieniężnych lub składników majątkowych pozwalających przedsiębiorcy na pokrycie w całości kosztów postępowania upadłościowego, sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości. Oddalając wniosek o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy z uwagi na ubóstwo masy upadłości, sąd ustala również czy materiał zgromadzony w sprawie daje podstawę do rozwiązania podmiotu wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego. Warunkiem wykreślenia przedsiębiorcy z KRS jest zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez podmiot, który ma zostać wykreślony oraz brak majątku. W praktyce chodzi o to, żeby w KRS nie figurowały podmioty, które od dłuższego czasu nie prowadzą już faktycznie działalności gospodarczej.

Reasumując, każdy przedsiębiorca zainteresowany złożeniem w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości firmowej może taki wniosek złożyć wnosząc opłatę sądową w wysokości 1.000,00 zł oraz zaliczkę na koszty postępowania upadłościowego, musi posiadać środki pieniężne lub składniki majątkowe pozwalające na pokrycie kosztów postępowania oraz co do zasady powinien taki wniosek złożyć w terminie miesiąca od dnia powstania stanu niewypłacalności.

W tym miejscu należy podnieść ważną kwestię precyzującą wskazane wyżej podsumowanie. Po pierwsze przedsiębiorca może ubiegać się o zwolnienie przez sąd z konieczności uiszczania kosztów sądowych. Po drugie, nic nie stoi na przeszkodzie aby przedsiębiorca pomimo braku środków pieniężnych lub składników majątkowych pozwalających na pokrycie kosztów postępowania złożył w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości w wymaganym przez prawo terminie miesiąca od chwili powstania stanu niewypłacalności. W takiej sytuacji wniosek o ogłoszenie upadłości zostanie co prawda przez sąd oddalony, ale dzięki złożeniu wniosku w ustawowym terminie przedsiębiorca unika konsekwencji grożących mu w sytuacji gdyby wniosek w ogólne nie został złożony albo gdyby wniosek został złożony po upływie wyznaczonego terminu (odpowiedzialność odszkodowawcza, odpowiedzialność karna, orzeczenie przez sąd ewentualnego zakaz prowadzenia działalności gospodarczej).